Over ons

Wat is AYA zorg?

AYA zorg is leeftijdsspecifieke zorg voor jongvolwassenen gediagnosticeerd met kanker in de leeftijd tussen 18 en 35 jaar. AYA zorg gaat uit van een integrale, holistische zorgvisie en focust op kwaliteit van leven van AYA’s tijdens en na kanker. Hierbij maakt de vorm van kanker, soort behandeling of fase van ziekte niet uit. AYA zorg begint vanaf diagnose.

Binnen AYA zorg kan een onderscheid gemaakt worden in basis AYA zorg en complexe AYA zorg. AYA basiszorg kan in principe door iedere zorgprofessional in Nederland gegeven worden. De twee belangrijkste ingrediënten voor goede AYA basiszorg zijn als eerste dat een zorgprofessional een AYA herkent en als tweede een AYA erkent. Herkenning vraagt om goed kijken en luisteren. Erkenning wil zeggen dat de zorgprofessional zich bewust is van de specifieke zorgbehoeften van deze leeftijdsgroep.

Van complexe AYA zorg is sprake als de zorg inhoudelijk of technisch niet uitvoerbaar is voor een individuele zorgprofessional en ondersteuning gewenst is van een AYA Poli zorgteam (zie complexe AYA zorg in AYA kenniscentrum UMC). Een AYA Poli zorgteam maakt onderdeel uit van het AYA kenniscentrum van een UMC en staat onder leiding van de AYA verpleegkundig specialist(en). Het AYA Poli zorgteam bestaat verder uit een medisch oncoloog, medisch psycholoog en een medisch maatschappelijk werker. Afhankelijk van de zorgvraag kunnen andere professionals betrokken worden, zoals diëtisten, geestelijk verzorgers en/of klinisch arbeidsgeneeskundigen. Het AYA Poli zorgteam neemt niet de medische behandeling of controle afspraken over, hiervoor blijft je eigen behandelend specialist verantwoordelijk. Het team werkt vanaf diagnose 1 op 1 samen met jouw behandelend specialist.

Uitgangspunten AYA zorg

  • Medisch technische AYA zorg en psychosociale AYA zorg vormen 1 geheel
  • AYA zorg/rehabilitatie start bij diagnose
  • Proactieve AYA zorg voorkomt het ontstaan van problemen op belangrijke thema’s in het leven
  • AYA zorg anticipeert op de vraag: ‘Wie ben jij en wat heb je nodig?’
  • AYA zorg erkent dat de AYA hele normale vragen heeft in een abnormale situatie
  • AYA zorg sluit aan bij de behoefte van de AYA

AYA zorgconcept

Onderstaande figuur is een schematische weergave van het AYA zorgconcept. Het AYA zorgconcept is ontwikkeld als hulpmiddel voor AYA’s en zorgprofessionals om inzicht te krijgen in welke invloed ziekte en behandelingen hebben of kunnen hebben op belangrijke thema’s in het leven. Het AYA zorgconcept gaat uit van ‘heel de mens’: de AYA is een mens die leeft met (en na) kanker. AYA zorg heeft zowel oog voor het zo goed mogelijk behandelen van de ziekte als voor de impact van kanker op het leven van de AYA. Dit doen we door vanaf diagnose bij elk contact goed te luisteren naar de AYA en zijn/haar ‘Ik en mijn…’ zorgbehoeftes en daarop te anticiperen. Als het ware vertellenderwijs. Daarmee zijn onderwerpen ‘gewoon’ bespreekbaar, kunnen we vragen ook ‘ontpsychologiseren’ en voorkomen we zorgconsumptie later op in het traject.

TOP